Zdanie egzaminu na prawo jazdy za pierwszym podejściem – zwłaszcza w większym mieście, gdzie występuje duży ruch uliczny i skomplikowane skrzyżowania – to nie lada osiągnięcie. Wiele osób stara się o prawko po kilka, a niekiedy nawet kilkanaście razy przypisując często złą wolę egzaminatorowi. Tymczasem przyczyna uzyskania negatywnego wyniku zwykle leży w niezrozumieniu tego, na co trzeba uważać. Przeczytaj, jak egzaminator patrzy na wysiłki kandydatów.
Jak wygląda egzamin na prawo jazdy kategorii B?
Egzamin na prawo jazdy kategorii B, czyli klasyczną „osobówkę” o masie do 3,5 tony składa się z dwóch części – teoretycznej i praktycznej. Szczegóły przebiegu egzaminu określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2023 roku w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.
Część teoretyczna
Część teoretyczna to test jednokrotnego wyboru przeprowadzany na komputerze. Obejmuje 32 pytania, w tym 20 z wiedzy podstawowej i 12 z wiedzy specjalistycznej. Pytania są wybierane losowo w czasie rzeczywistym i obejmują scenariusze, wizualizacje i opisy.
Suma punktów możliwych do uzyskania to 74, przy czym do zdania testu wystarczy 68 punktów. Poszczególne pytania nie są oceniane równorzędnie – dla przykładu te o wysokim znaczeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego są warte 3 punkty, ale o niskim już tylko 1 punkt.
W przypadku części teoretycznej obliczeń wyniku dokonuje algorytm i nie ma tutaj miejsca na niesprawiedliwą ocenę. Jeśli dobrze opanowałeś teorię, możesz być pewny sukcesu.
Część praktyczna
W przypadku praktyki egzamin jest nieco bardziej skomplikowany. Pierwsza część to zadania egzaminacyjne na placu manewrowym. Załącznik nr 1 do wspomnianego rozporządzenia wymienia ich 10, ale do kategorii B zastosowanie mają tylko:
- przygotowanie do jazdy, sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazdy,
- ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu,
- ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu.
Te wszystkie manewry wykonujesz na placu manewrowym, który znasz doskonale z lekcji poprzedzających egzamin. Jeśli je zrealizujesz, wyjeżdżacie na miasto. Etap po włączeniu się do ruchu zwykle budzi najwięcej obaw wśród osób egzaminowanych.
Przepisy wymagają, aby osoba egzaminowana wykonała konkretne zadania w trakcie jazdy. Jeśli ich wynik będzie pozytywny, egzaminator może zakończyć egzamin już po 25 minutach – taki jest minimalny czas trwania jazdy w ruchu drogowym dla pojazdów kategorii B. Egzaminator ocenia kilkadziesiąt różnych zadań. Są to np.:
- włączanie się do ruchu,
- jazda jedno- i dwukierunkowymi drogami,
- przejazd przez skrzyżowanie równorzędne, wokół wyspy lub skrzyżowanie z sygnalizacją świetlną,
- parkowanie prostopadłe, skośne lub równoległe,
- przejazd przez torowisko tramwajowe i kolejowe,
- wyprzedzanie i omijanie.
Oczywiście nie zawsze da się wykonać każdy manewr. Jeśli na trasie egzaminu nie ma torowiska lub z uwagi na niewielki ruch osoba egzaminowana nie potrzebuje wyprzedzać innych pojazdów, dany element po prostu nie podlega ocenie.
W jaki sposób egzaminatorzy oceniają jazdę autem?
Pamiętaj, że egzaminatorzy muszą stosować się do wytycznych określonych w przepisach. Ich ocena nie jest przejawem samowoli, ale powinna uwzględniać takie czynniki, jak:
- sposób wykonywania manewrów na drodze (jego płynność),
- zachowanie wobec innych uczestników ruchu drogowego (np. przepuszczenie innego pojazdu tak, aby mógł włączyć się do ruchu),
- umiejętność oceny potencjalnych lub rzeczywistych zagrożeń na drodze (np. dostosowanie prędkości do warunków pogodowych i stanu nawierzchni),
- skuteczność reagowania w przypadku powstania zagrożenia (np. wbiegnięcia pieszego na przejście pomimo czerwonego światła, poślizgu),
- sposób używania mechanizmów sterowania pojazdem (np. płynność zmiany biegów),
- umiejętność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg, w szczególności najsłabszych i najbardziej narażonych, przez wykazywanie należytego szacunku dla innych (np. zbędne korzystanie z sygnału dźwiękowego, omijanie rowerzysty w niewielkiej odległości).
Te kryteria są racjonalne i pozwalają ocenić, czy osoba ubiegająca się o prawo jazdy rzeczywiście prowadzi pojazd świadomie. Opowieści o tym, że każdego dnia WORD ustala, ile osób ma oblać egzamin, należy włożyć między bajki.
Za co na pewno obleje Cię egzaminator?
W przypadku niektórych błędów musisz liczyć się z przerwaniem egzaminu i oceną negatywną. Jakie to pomyłki? Do najbardziej popularnych należą wyprzedzanie na przejściu dla pieszych lub bezpośrednio przed nim, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu, niezastosowanie się do sygnałów świetlnych lub znaków nakazu i zakazu, naruszenie zakazu wyprzedzania lub zawracania.
Ocenie podlega też prędkość jazdy. Nie możesz przekroczyć jej jednokrotnie o więcej niż 20 km/h lub dwukrotnie, na przykład o 5 km/h, ale niska dynamika jazdy może być oceniana jako błąd. Osoba egzaminowana może popełnić inne drobne błędy, ale nie powinna ich powielić.
Podchodząc do egzaminu państwowego na prawo jazdy, zawsze pamiętaj, że egzaminatorzy to też ludzie i kierują się oni wytycznymi, starając się jak najlepiej przygotować osobę zdającą i omówić z nią wszystkie aspekty egzaminu. Warto podchodzić do nich ze zrozumieniem, a podczas jazdy kierować się przede wszystkim przepisami i zdrowym rozsądkiem. Im więcej przejeżdżonych godzin lekcyjnych masz za sobą, tym lepiej radzisz sobie z oceną sytuacji na drodze.
